RSJ adviseert tot één wet die de rechtspositie van jongeren in geslotenheid regelt

Het wetsvoorstel Rechtspositie gesloten jeugdinstellingen voorziet in een integrale regeling voor de rechtspositie van jeugdigen die op grond van een rechterlijke beslissing in een Justitiële Jeugdinrichting of een jeugdzorgplusinstelling verblijven. Deze regeling zal na inwerkingtreding gelden náást de Bjj en hoofdstuk 6 Jw.

Gang met deuren
Beeld: DJI

De Afdeling advisering van de Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming (RSJ) verwacht dat er onduidelijkheden zullen ontstaan nu het wetsvoorstel slechts ten dele de Beginselenwet justitiële jeugdinrichtingen (Bjj) en hoofdstuk 6 Jeugdwet (Jw) vervangt.

In het advies over het wetsvoorstel adviseert de RSJ dan ook om één wet in formele zin op te stellen, ter vervanging van de Bjj en hoofdstuk 6 Jw.

Onduidelijkheden

De RSJ onderschrijft de stap naar harmonisatie van de rechtspositie van jongeren in gesloten instellingen. Daarnaast is de RSJ positief over het feit dat met dit wetsvoorstel de kleinschalige voorzieningen een wettelijke grondslag krijgen.

De RSJ constateert echter een groot aantal onduidelijkheden dat leidt tot beperkingen van de rechten van jeugdigen in geslotenheid en tot hiaten tussen het wetsvoorstel en de bestaande wettelijke bepalingen uit de Bjj en hoofdstuk 6 Jw. Deze onduidelijkheden gaan onder andere over de grondslag en doelstellingen van de vrijheidsbeneming, de plaatsing van de jongere binnen de verschillende niveaus van geslotenheid, de wettelijke waarborgen bij vrijheidsbeperkende maatregelen en disciplinaire straffen en de klacht- en beroepsregeling.

Advies: opstellen van één wet

De RSJ concludeert dat de beoogde harmonisatie met dit wetsvoorstel niet optimaal wordt gerealiseerd. Daarmee leidt het wetsvoorstel naar het oordeel van de RSJ niet tot een verbetering van de rechtspositie van jongeren in geslotenheid. Dit kan volgens de RSJ worden ondervangen door één wet op te stellen, waarmee de geconstateerde onduidelijkheden en hiaten tussen de verschillende wettelijke bepalingen worden weggenomen.

Voor een volledige harmonisatie dient daarbij ook aandacht te worden besteed aan de rechtspositie van jongeren die gesloten zijn geplaatst in de jeugd-ggz, op basis van de Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg en de Wet zorg en dwang.

Lees het hele advies Wetsvoorstel Rechtspositie gesloten jeugdinstellingen.