De RSJ heeft een advies uitgebracht over de levenslange gevangenisstraf. Een van de aanleidingen daarvoor was de discussie over het gratiesysteem en de, door de minister aangekondigde, mogelijke herziening van dat systeem.
Centrale vraag in de discussie is of het Nederlandse gratiesysteem een reëel perspectief biedt op mogelijke vrijlating voor levenslang gestraften. Zonder zo’n perspectief geldt de levenslange straf volgens Europees recht als inhumaan.
In het advies onderzoekt de RSJ hoe het perspectief op vrijlating voor levenslang gestraften wettelijk het best kan worden vormgegeven. Ook gaat de adviescommissie in op de resocialisatiemogelijkheden tijdens detentie. De mogelijkheid van terugkeer in de samenleving vereist immers dat de levenslang gestrafte zich hierop kan voorbereiden, ook al is niet zeker dat hij daadwerkelijk ooit vrij komt.
Het advies Levenslang herzien is op 9 mei 2022 gepubliceerd.