bejegening_justitiabelen | Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming

Beginselen van goede bejegening

De missie van de Raad is, kort gezegd, eraan mee te werken dat de overheid zorgt voor een goede rechtspositie en bejegening van gestraften. Het begrip 'goede bejegening' vormt dus een kernbegrip in het werk van de Raad.

De Raad neemt het begrip bejegening ruim en vat er alle aspecten van vrijheidsbeneming onder waarmee de ingeslotene te maken heeft. Bijvoorbeeld zorg, activiteiten, rechtsbescherming, resocialisatie en voorbereiding op terugkeer in de samenleving.
Als we het hebben over goede bejegening, rijst bijna vanzelf de vraag wat ‘goed’ dan is. De Raad ontwikkelt daar normen voor, op grond van (internationale) regelgeving, literatuur, de eigen beroepsuitspraken en adviezen en andere bronnen. Deze normen zijn bij elkaar gebracht en toegelicht in de bundel Goed Bejegenen.
Deze beginselen kunnen steun geven aan
-        opstellers van beleid en wetgeving;
-        mensen die in de praktijk met gestraften werken;
-        de commissies van toezicht bij de justitiële inrichtingen, voor het beoordelen van de situatie die ze daar aantreffen.

Maar natuurlijk vormen de beginselen ook uitgangspunten voor advisering en rechtspraak van de Raad zelf.

De beginselen van goede bejegening zijn:

het grondbeginsel: bejegening moet goed zijn;
het beginsel van fatsoenlijke omgang: kwaliteit van de dagelijkse bejegening;
het beginsel van perspectief, resocialisatie en nazorg;
het beginsel van legitieme of wettelijke tenuitvoerlegging;
het beginsel van een zinvol regime;
het beginsel van veiligheid in detentie;
het beginsel van individualisering;
het beginsel van minimale beperkingen;
het beginsel van rechtsburgerschap.

In het maatschappelijke en politieke klimaat van vandaag lijkt het streven naar verbetering van detentieomstandigheden misschien roeien tegen de stroom in. Dat doet de Raad ook als het moet, maar we geloven niet dat dit echt zo is. Er zijn genoeg aanwijzingen voor dat men in penitentiaire inrichtingen, jeugdinrichtingen en tbs-klinieken een fatsoenlijke behandeling van de ingeslotenen voor ogen heeft. Daar wil de Raad met deze beginselen graag steun aan bieden.

De beginselen zijn uitgebracht is twee edities. Een volledige versie met achtergronden, voorbeelden van goede praktijk en toelichting op de betekenis van de beginselen voor jeugddetentie, gesloten jeugdzorg en terbeschikkingstelling. En een korte versie voor een snelle oriëntatie.